Tomasz był prawdopodobnie protoplastą rodu Rozpędowskich mieszkających w Tomaszowie Mazowieckim, mógł dotrzeć jako pierwszy z Rozpędowskich w te okolice. Urodził się około 1794 r. w Woli Pszczółeckiej (obecnie wieś leżąca w gminie Zelów w powiecie bełchatowskim). Jego rodzicami byli nieżyjący już Fabian Rozpędowski (Rozpędek) i Marianna (nieznanego nazwiska rodowego).
Przybycie Tomasza w te okolice przypadło na burzliwy okres rozwoju gospodarczego Tomaszowa. Już na początku wieku istniała tu osada hutnicza, wydobywano rudy żelaza i miała tu miejsce produkcja metalurgiczna. Od około 1822 roku intensywnie rozwijała się akcja osadnicza hrabiego Antoniego Ostrowskiego, sprowadzano tkaczy i sukienników m.in. z Prus (patrz biogramy rodziny Bertholdów). 6 lipca 1830 roku Tomaszów otrzymał prawa miejskie, a rozwój gospodarczy miał duży wpływ na wzrost ludności. Miało to z pewnością również duże znaczenie dla mieszkańców Brzustówki leżącej tylko 2 km od rynku św. Józefa, dzisiejszego placu Kościuszki.
Wkrótce wybuchło Powstanie Listopadowe. Z powodu zrywu narodowego, walk z zaborcą, ograniczona produkcja i eksport towarów do Rosji. W 1831 roku w Tomaszowie zamknięto 59 warsztatów z których 55 wysyłało towary do Rosji. Część mieszkańców dołączyła do powstańców zasilając szeregi 1 i 2 pułku Mazurów. Odzwierciedlali oni przekrój demograficzny mieszkańców, byli tam i katolicy i ewangelicy, tkacze, wyrobnicy, czeladnicy. WIelu mieszkańców powołano do Straży Bezpieczeństwa mającej pilnować spokoju miasta w tym wojennym okresie. Co ciekawe, wbrew zarządzeniom władz centralnych, w Tomaszowie powołano do Straży osadników pochodzenia obcego. Na 270 osób powołanych do dnia 7 grudnia 1830 roku, 159 osób sklasyfikowano jako „zagranicznych”.
Brak informacji o zaangażowaniu Tomasza w działania powstańcze i jak to wpłynęło na jego życie. Niemniej jednak tuż po upadku Powstania podjął decyzję o założeniu rodziny.
Pierwszym, odnalezionym śladem dokumentującym pobyt Tomasza w Tomaszowie Mazowieckim (a właściwie w Brzustówce) jest akt ślubu. 14 października 1832 roku w wieku lat trzydziestu ośmiu zawarł związek małżeński z Józefą z domu Krzepiak (Krupiak) wdową po Jakubie Banaszku, córką służącego Michała Krzepiaka i zmarłej Franciszki. Świadkami na ślubie byli Piotr Banaszek, gospodarz oraz Izydor Grzybowski, parobek. Dzięki temu małżeństwu status materialny Tomasza mógł się trochę podnieść, jako że był wtedy parobkiem, a jego małżonka „pozostawała na gospodarstwie”.
Według różnych akt metrykalnych Tomasz pojawia się to jako wyrobnik, okupnik lub gospodarz. Można domniemać na tej podstawie, że mieszkał po ożenku na własnym gospodarstwie. Nie utrzymywał się z samego gospodarstwa i musiał okazjonalnie dorabiać, ale stać było go na wykup z pańszczyzny. Tomasz i Józefa mieli pięcioro dzieci: Franciszka, Jana (mojego prapradziadka), Rocha, Juliannę i Antoniego. Tylko Jan i Roch dożyli wieku dorosłego.
Tomasz zmarł w Bocianie (obecnie część Tomaszowa Mazowieckiego) 2 listopada 1857 roku, a fakt ten zgłosili w parafii prapradziadek Jan Rozpędowski i Jan Ziarkowski.
Dodaj komentarz