Berthold Fryderyk August syn Jana Fryderyka Wilhelma

Był Niemcem, synem Jana Fryderyka Wilhelma Bertholda i Joanny (Krystyny) Beaty z domu Schneider urodzonym 25 kwietnia 1812 roku w Grünberg (obecnie Zielona Góra). Przyjechał do Polski z rodzicami około 1825 roku w ramach inicjatywy hrabiego Antoniego Ostrowskiego, który inwestując w rozwój przemysłu włókienniczego, najpierw w Ujeździe, później w Tomaszowie Mazowieckim, sprowadzał wielu rzemieślników z Prus. Wilhelm Berthold był tkaczem. August pojawia się razem z rodzicami w „Księdze ludności stałej gminy Ujazd, lata 1824-1830”. Mieszkali w Antolinie pod numerem 12. 

August początkowo idzie w ślady ojca. Pod opieką majstra Samuela Krugera 12 stycznia 1829 roku rozpoczyna terminowanie na czeladnika-tkacza w Tomaszowie Mazowieckim. 11 stycznia 1831 zostaje wyzwolony na czeladnika. W tym czasie, 4 lipca 1829 roku, w Ujeździe na gangrenę umiera jego ojciec. Matka w 1830 roku wychodzi ponownie za mąż, za piekarza Jana Gottliba Wendta mieszkającego w  Tomaszowie Mazowieckim. 27 maja 1834 roku August bierze ślub z Eufemią z domu Pliszka, pochodzącą z Pabianic, pracującą jako służąca w Tomaszowie. Niedługo po ślubie August zmienił zawód. W kolejnych aktach urodzenia swoich dzieci pojawia się już jako piekarz. Spisy stałych mieszkańców Tomaszowa pokazują co najmniej od lat 40-tych XIX wieku, że rodzina Bertholdów mieszkała pod adresem Tomaszów 61. Niewykluczone, że zajmował się piekarnictwem w miejscu zamieszkania, które było całkiem okazałe, choć dla wielodzietnej rodziny nadal mogło być ciasno. Dzisiaj w tym miejscu (współczesny adres to ul. Św. Antoniego 27) stoi kamienica Bertholdów, postawiona pod koniec XIX wieku przez potomków Augusta: „W pierwszej połowie wieku XIX był tu parterowy dom mieszkalny, murowany pod gontem należący do piekarza Augusta Bertholda. W części mieszkalnej były trzy izby, a w warsztatowej dwie. W podwórku stajnia, szopa i studnia. Dom od ulicy posiadał trzy okna. W całości zajmowany przez familię właściciela. Najprawdopodobniej w połowie lat 90. XIX wieku (przed 1898 r.) w miejsce starego domu postawiono nową, murowaną, piętrową kamienicę czynszową, której inwestorem byli bracia Maurycy i Karol Bertholdowie” (cytat z „HISTORIA ZABUDOWY NAJSTARSZYCH ULIC TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO ULICE – DOMY – MIESZKAŃCY (Cz. 4. Ulica Świętego Antoniego)” Marian Fronczkowski s. 79-82).

Z małżeństwa Bertholdów urodziło się dziesięcioro dzieci, z czego co najmniej 6-7 dożyło wieku dorosłego. Podobnie jak ich ojciec  kształciły się (Eufemia w momencie ślubu była niepiśmienna), co w tamtych czasach nie było powszechne. Informacja o dzieciach Bertholdów pojawia się w publikacji „Spis uczniów protestanckich szkoły protestanckiej w Tomaszowie. Prowadzona przez J. G. Mischke kantora i nauczyciela”

W chwili pisania tego biogramu nie jest znane miejsce i data śmierci Augusta Bertholda.


Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

error: Content is protected !!